Sociaal project: vluchtelingen

Pedro Arrupe Award 2008-2009Sinds september 2003 organiseren de Vlaamse jezuïetencolleges verplichte sociale stages voor hun leerlingen. Eén uur per week of twee uur om de veertien dagen werken de jongeren met en voor blinden, bejaarden, allochtone kinderen, mentaal gehandicapten… Alles samen gaat het gemiddeld over 30 uur, gespreid over het hele jaar en buiten de schooluren. In onze school vindt deze (verplichte) stage plaats in het vijfde jaar.

Maar ook onze vierdejaars krijgen een 'sociaal project' te verwerken: vluchtelingen. Hoe meer je ergens van afweet, hoe meer kans er is dat je een keurige houding aanneemt en eventueel correct reageert. Met het vluchtelingenprobleem hebben we allemaal te maken. ‘Vluchteling word je niet uit vrije wil’ , dit zullen onze leerlingen nu wel beter begrijpen.

Als aperitiefje voor het project werd gestart met een bezoek aan Kinepolis: donderdag 23 oktober 2008: de film 'Los' van Jan Verheyen naar het boek van Tom Naegels. Een korte inleiding volstond om 2 uur ondergedompeld te worden in allerlei problemen uit onze leefwereld: allochtonen, immigranten...

Tijdens een les Nederlands werd de film verder besproken en geanalyseerd.

Een leerkracht met enige ervaring in vluchtelingenproblematiek schetste oorzaken en gevolgen en stelt de rest van het programma voor: 

Tijdens een les wordt het bezoek van een vluchteling voorbereid

Op 21 november komt in elk vierdejaar een vluchteling getuigenis afleggen. Verslagjes hiervan lees je hieronder.

Tot slot: deelname aan de Pedro Arrupe Award met vrijwilligers vierdejaar: een bordspel (een ganzenspel misschien?) over vluchtelingenproblematiek ontwerpen en dit indienen als inzending voor de wedstrijd.

JRSDe Pedro Arrupe Award is een tweejaarlijkse wedstrijd georganiseerd door JRS-Europa. Jesuit RefugeeService wil langs deze weg een extra gelegenheid scheppen om jongeren in jezuïetencolleges tot verantwoordelijke burgers met begrip voor mensenrechten en vluchtelingenzaken te laten uitgroeien.

Enkele leerlingen schreven

Vluchtelingenproject 2008-2009

  • De vluchteling die onze klas kwam bezoeken met haar verhaal was zeer indrukwekkend. Haar leven was niet makkelijk en dat werd goed weergegeven in haar getuigenis. Ondanks het feit dat we goed voorbereid waren op dit bezoek door verschillende voorafgaande voorstellingen van het project, was ik sprakeloos.
  • Ik vond het zeer interessant. Je botst tegen de realiteit. Je wordt met je neus op de feiten gedrukt en als ik haar zo bezig hoorde, wil ik haar helpen er ervoor zorgen dat geen enkele persoon dit nog moet meemaken. Het is onmenselijk als je zelfs je identiteit verliest. Ik vind het een goed initiatief dat jongeren van de westerse wereld ermee geconfronteerd worden.
  • Ik vond het heel ingrijpend, erg, choquerend ! Ik heb echt veel meer respect voor vluchtelingen gekregen, en op internet gezocht naar projecten die dat steunen. Want ik wou ook helpen. Maar als 15-jarige kan je jammer genoeg niet zoveel betekenen voor zo'n organisatie. Ik heb ook respect voor hen omdat ze dit verhaal met ons delen, en positief ingesteld blijven, ondanks alle discriminatie. Annie uit Congo, succes en hartelijk bedankt ! Het is een goed idee om dit te doen bij de jeugd, want zij zijn de nieuwe generatie, en kunnen discriminatie verhelpen.
  • Het gesprek met de vluchtelinge uit Ecuador de afgelopen vrijdag vond ik zeer leerzaam. Nu weet ik meer over hoe vluchtelingen denken en begrijp ik ze ook beter. Ik vond het leuk dat ze zo vaak lachte. Haar Nederlands vond ik niet zo vlot, maar ze kon toch altijd duidelijk maken wat ze bedoelde.
  • Ik vond het een goede ervaring. Je hebt er natuurlijk al veel over gehoord maar een confrontatie met iemand die vluchtig is heeft toch iets extra. Het was ook goed dat ze helemaal niet zenuwachtig was en haar toch goed kon duidelijk maken.
  • Het contact heeft sommigen anders doen denken over vluchtelingen en heeft zij die voor vluchtelingen waren, nogmaals overtuigd en aangezet tot handelen. Ze was soms moeilijk te verstaan maar kwam ook heel vriendelijk en open over. Zij herinnerde mij er aan dat dit een serieus probleem is, anders zou het gemakkelijk in de vergetelheid geraken.
  • Het gesprek met de vluchtelinge in de klas was zeer boeiend. Het is interessant om ook eens zo een verhaal te horen, bekeken uit hun standpunt. De dame uit Ecuador was erg vlot, en kon goed antwoorden op onze vragen. Erg leuk.

Vluchtelingenproject 2008-2009

  • Ik vond het een interessant gesprek. De vragen die ik heb gesteld: wat vindt u van de Nederlandse taal? wat vindt u van de procedure om asiel aan te vragen? wat wilt u doen/bereiken in België?

    Ik vind dat ze mijn en alle andere vragen goed heeft beantwoord en wat duidelijkheid heeft geschept in de problemen waarmee zij, en alle vluchtelingen in het algemeen, mee te kampen hebben.

    Ze heeft het zeer persoonlijk verteld : over haar, haar familie en kinderen,...

    Voor de rest hoop ik dat het in orde komt voor haar en dat ze verder een normaal leven kan leiden in België...
  • Het was zeer leerrijk om eens de mening en de ervaring van een vluchteling te horen. Ik vond dat ze zich zo goed mogelijk probeerde te integreren en dat ze gewoon haar papieren moet krijgen zodat ze kan werken, overleven en een goede educatie aan kinderen kan geven. Daarvoor zou ze vind ik meer hulp moeten krijgen van de staat.
  • De ontmoeting met de vluchteling was interessant om het standpunt van een vluchteling te horen, die geen rechten heeft in België.
  • Véronique woonde vroeger in Kinshasa en was daar verpleegster in een plaatselijk ziekenhuis. De ouders die hun kinderen daar brachten, moesten zelf medicijnen kopen. Voor zo'n mensen was dat echter onbetaalbaar. Veronique werd om die reden lid van een oppositiebeweging. Die was echter verboden door de regering. Even later werd ze dan ook het land uitgezet.

    Veronique regelde het zo dat ze per vliegtuig naar België zou vliegen en vandaar naar Frankrijk zou reizen. In 2000 kwam ze in België aan maar de bus naar Frankrijk kwam maar niet. Daardoor bleef ze de volgende acht jaar in België en twee jaar na haar aankomst kwamen ook haar kinderen over. Na haar aankomst in België moest ze eerst drie maanden doorbrengen in een asielcentrum in Brugge. Daarna ging ze naar Gent en kreeg ze hulp van het OCMW. Pas na acht jaar kreeg ze haar verblijfsvergunning en werd haar een maatschappelijke woning toegewezen. Spijtig genoeg werd ze in die lange acht jaar maar drie jaar gesteund door het OCMW. Gelukkig kreeg ze hulp van "Hand-in-Hand", een organisatie waar ze nu zelf ook hulp verleent.

    Op dit moment heeft Véronique een job als verpleegster. Haar drie kinderen gaan naar school of studeren aan de universiteit. Haar man is nog altijd in Frankrijk, want hij heeft een oogziekte (glaucoom) en moet opgevolgd worden in een ziekenhuis in Parijs.

    Ik vond het fantastisch om iemand als Véronique eens in levenden lijve te zien en haar verhaal te horen. We kunnen wel veel te weten komen via de media, maar we krijgen maar een klein beetje te zien van wat er in een land als Congo gebeurt. Door haar getuigenis heeft Véronique mijn kijk op de werkelijkheid verbreed; ik zal zeker projecten steunen die te maken hebben met vluchtelingen. Verder is me ook duidelijk geworden hoe belangrijk democratie is - blijkbaar heerst er in Congo enkel een schijndemocratie, waar waarden als gelijkheid en vrijheid allesbehalve vanzelfsprekend zijn.
  • De dame die op bezoek kwam moest vluchten uit Iran. Haar man bleef achter en na een lastige reis belandde ze uiteindelijk in België. Hier moest ze helemaal vanaf nul beginnen, zonder geld, zonder werk, zonder kleren … Ze kreeg weinig steun van de overheid maar kon na een tijd toch boekhouden studeren. Ze heeft twee dochters die eveneens in België wonen.
  • Ik vond het een goed initiatief omdat mensen van hier moeten zien dat ze "met hun gat in de boter gevallen zijn."
  • Ik vond het interessant, heb er veel van opgestoken - ik bewonder ook de mensen die daarover willen komen spreken.
  • Ik vond dit wel een mooi initiatief want er zijn heel veel kinderen die een stereotiep beeld hebben van deze mensen. Iedereen heeft zijn vooroordelen. Meer nog dan dat de meeste van deze mensen daar niet aan beantwoorden werd duidelijk dat ze gewoon mensen zijn zoals wij, maar dan van een ander land.

Vluchtelingenproject 2008-2009

  • Voor het vluchtelingenproject van het Sint-Barbaracollege kwam vrijdagvoormiddag 21 november een vluchteling uit Kazachstan spreken voor de 4Gr/GrLa/La4.

    Als introductie presenteerde de jongeman een algemeen beeld over zijn vaderland:

    Met behulp van een tekening op het bord gaf hij de geografie van Kazachstan weer. De presidentiële republiek grenst aan de Kaspische Zee, China, Oezbekistan, Rusland, Kirgizië en Turkmenistan en is ongeveer vijf keer zo groot als die van Frankrijk. De twee belangrijkste godsdiensten zijn de islam en het orthodoxe christendom. Vele mensen kwamen naar Kazachstan voor de hoge welvaartsgraad. Hierdoor waren er meer dan 180 verschillende etniën waaronder Kazachen, Russen, Chinezen, Oezbeken, Tataren, Kirgiezen, Polen en Duitsers. Er is een lage bevolkingsdichtheid, de bevolking is vooral gegroepeerd in steden.

    In 1991, bij de ontbinding van de USSR (Unie van Socialistische Sovjetrepublieken), werd Kazahstan uitgeroepen tot een onafhankelijke republiek. In de periode van chaos die daarop volgde kwam de huidige president Nazarbajev aan de macht. De economie werd gereduceerd tot een puinhoop. In één maand waren de prijzen twintig keer zo duur, na twee maanden waren alle winkels dicht en na drie maanden was er geen geld meer in omloop. Toch bleven Kazachen elke dag naar hun werk gaan, om hun land er weer  bovenop te krijgen. Tevergeefs.

    In 1997 riep Nazarbajev zich tot alleenheerser uit. Hij controleert sindsdien het volledig politiek systeem en onderdrukt de media. Verschillende oppositieleiders en journalisten werden vermoord. Opmerkelijke bevolkingsdalingen in de steden werden gemeten. De jongeman verhuisde van Karaganda naar de toenmalige hoofdstad Almaty, in de hoop dat het daar beter was. Maar ook daar kende men geen bloei en welvaart meer. Duizenden mensen emigreerden. Zijn thuisstad Almaty kende een zware bevolkingsdaling. Hij moest uiteindelijk ook zijn thuis verlaten omdat hij er niet meer kon leven. En zo besloot hij te emigreren.

    Zoals in vijandige monden wordt gezegd was deze man dus een ‘sans-papiers’, een ‘illegaal’. Dit betekent geen rechten, geen werk, geen onderdak, geen leven. Dag en nacht leefde hij met de angst teruggestuurd te worden naar zijn land. Negen jaar lang. Sommigen van zijn vrienden konden niet omgaan met de stress maar hadden geen recht op psychologische begeleiding, ze waren immers illegaal. Hij kon zich echter taai houden en erin slagen zich hier in te burgeren. Zijn vriend, met wie hij meegereisd was, daarentegen, moest terugkeren naar Kazachstan. Ook anderen van zijn makkers troffen hetzelfde trieste lot.

    Als besluit zei de jongeman dat België niet alleen de sterken mag toelaten; hij drong erop aan dat ook de zwakken gesteund moeten worden. Zij hebben bijstand van de staat het meest van al nodig.

Waar is mijn huis?
Ik ben Mostafa en ik ben al drie jaar in België.
Ik vertrok uit mijn land om beter leven, omdat ik daar zoveel problemen had.
Maar er is geen plaats voor me in België
Waarom?
Ik zou graag leven en werken en de maatschappij dienen, maar ik mag niet.
Iran is een gevangenis voor mij en België ook.
"Oh mijn god, wat moet ik doen?"
Ik ben als een boot over het water aan het zwerven en het water trekt mij aan.
Waar naartoe?

Mostafa

Vluchtelingenproject 2008-2009